Als buitenlander een verklaring afleggen bij de politie in Turkije: uw recht op een tolk en een advocaat

Het is een van de meest stressvolle momenten die een buitenlander in Turkije kan meemaken: u bevindt zich na een voorval tijdens de vakantie, een verkeerscontrole of een ruzie op een politiebureau, en u krijgt een document in het Turks ter ondertekening voorgelegd. U begrijpt het niet volledig, het gesprek gaat snel en u heeft het gevoel dat u geen keuze heeft. In de kustdistricten van Muğla, waar de zomer ruzies uit het nachtleven, scooterongelukken en gemelde diefstallen met zich meebrengt, gebeurt dit vaker dan men verwacht. Het Turkse strafprocesrecht geeft een ondervraagde persoon in feite duidelijke, concrete rechten, en deze kennen voordat u iets tekent is wat uw positie beschermt.

Belangrijke juridische overwegingen

• U heeft recht op een gratis tolk. Op grond van het Wetboek van Strafvordering (Ceza Muhakemesi Kanunu, Wet nr. 5271), artikel 202, worden voor een verdachte of slachtoffer die niet voldoende Turks spreekt om zich uit te drukken, de essentiële punten vertaald door een door de rechtbank aangewezen tolk. Dit is niet beperkt tot de rechtszaal: artikel 202 geldt uitdrukkelijk ook tijdens de onderzoeksfase, waar de tolk wordt aangewezen door de rechter of officier van justitie.
• Men moet u vertellen waarvan u wordt beschuldigd, en u mag zwijgen. Artikel 147 vereist dat het strafbare feit aan u wordt uitgelegd en dat u wordt verteld dat zwijgen over de beschuldiging uw wettelijk recht is. Zwijgen is geen bekentenis; het is een beschermde keuze.
• U heeft in elke fase recht op een advocaat. Artikel 147 vereist ook dat u wordt geïnformeerd over uw recht om een raadsman te kiezen en hem aanwezig te laten zijn terwijl uw verklaring wordt opgenomen; als u zich geen advocaat kunt veroorloven, wijst de orde van advocaten er een aan. Artikel 149 bevestigt de raadsman in elke fase van onderzoek en vervolging, en dat de aanwezigheid van de raadsman tijdens de verklaring niet kan worden verhinderd of beperkt.
• In sommige gevallen wordt automatisch een advocaat aangewezen. Op grond van artikel 150 wordt op verzoek een raadsman aangewezen voor wie zich er geen kan veroorloven, en zonder enig verzoek als de verdachte een kind is, zich door een handicap niet kan verdedigen of doofstom is, alsook in procedures voor strafbare feiten waarvan de ondergrens meer dan vijf jaar gevangenisstraf bedraagt.
• Uw consulaat kan worden ingelicht. Artikel 95 bepaalt dat wanneer een persoon wordt aangehouden of in verzekering wordt gesteld, op last van de officier van justitie zonder vertraging een familielid of een aangewezen persoon wordt ingelicht; en als de persoon een buitenlander is, wordt zijn situatie gemeld aan het consulaat van zijn staat, tenzij hij daartegen schriftelijk bezwaar maakt.

Praktische stappen

1. Geef uw taal duidelijk aan. Zeg rustig en vanaf het begin dat u niet goed Turks verstaat en een tolk wenst. Deze ene zin activeert uw recht op grond van artikel 202.
2. Vraag om een advocaat voordat u antwoordt. U kunt zeggen dat u de aanwezigheid van een raadsman wenst voordat u een verklaring aflegt en dat u er een via de orde wilt laten aanwijzen als de kosten een zorg zijn. Dit is uw recht, geen gunst.
3. Teken niet wat u niet heeft begrepen. Een handtekening onder een ifade (verklaring) heeft gewicht. Als deze niet aan u is vertaald of uw advocaat niet aanwezig is, heeft u het recht te wachten tot deze correct is vertaald.
4. Vraag of uw consulaat wordt ingelicht. Als u wordt vastgehouden, kunt u op grond van artikel 95 om kennisgeving aan het consulaat verzoeken; veel consulaten houden lijsten van plaatselijke advocaten bij.
5. Bewaar de gegevens. Noteer het bureau, de datum en het tijdstip en bewaar elke kopie of elk referentienummer dat u ontvangt; deze zijn van belang als de verklaring later wordt betwist.

Risico's en veelgemaakte fouten

• Tekenen om er vanaf te zijn. De schadelijkste fout is een ongelezen Turkse verklaring tekenen om een ongemakkelijke situatie te beëindigen.
• Aannemen dat zwijgen schuldig oogt. In het recht is dat niet zo; artikel 147 beschermt uw keuze om te zwijgen totdat u de beschuldiging begrijpt en een raadsman heeft.
• Een kort praatje als onschuldig beschouwen. De regels over tolk en aanwezigheid van een advocaat gelden in de onderzoeksfase, niet alleen voor de rechter.
• Afzien van een advocaat om geld te besparen. Aanwijzing via de orde bestaat juist zodat kosten geen reden zijn om zonder vertegenwoordiging te blijven.
• Vertrouwen op een vriend om te vertalen. Het recht betreft een door de rechtbank aangewezen tolk voor het officiële proces-verbaal.

Conclusie

In Turkije is een politieverklaring geen formaliteit om overhaast door te komen. De wet geeft een ondervraagde buitenlander drie concrete beschermingen: een gratis tolk, het recht om te zwijgen totdat de beschuldiging duidelijk is, en het recht op een advocaat, indien nodig aangewezen door de orde, aanwezig terwijl de verklaring wordt opgenomen, met kennisgeving aan het consulaat mogelijk bij detentie. Deze begrijpen voordat u antwoordt of tekent, of het voorval nu in Bodrum, Fethiye, Marmaris of elders in Muğla plaatsvond, is wat een moeilijk moment ervan weerhoudt een blijvend juridisch probleem te worden.